على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
663
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
رايحه بود مانند خوشبوى و بدبوى و عنبر بوى . و بوى بردن ف م . : باخبر و آگاه شدن . و فهميدن . و شنيدن . و گمان بردن . و از چيزهاى پنهان اطلاعى بهم رسانيدن . و بوى دادن : برشته كردن تخمه و پسته و بادام و مانند آنها . و ف ل . : رايحه داشتن - و بيشتر در رايحههاى بدونتن استعمال مىكنند . و بوى شنيدن ف م . : استشمام رايحهء خوب و يا بد كردن . و بوى كردن ف ل . : صادر شدن رايحهء بد و يا خوب از چيزى - و بيشتر در رايحههاى بدونتن استعمال مىشود . و بوى گرفتن : برشته شدن . و منتن و فاسد و ضايع شدن . و بوى يكرنگى : خوى اتحاد و محبت بىريا . و علامت اتحاد . و اثر اخلاص . بوى ( bav ) ا خ . ع . نام وادى . بوى ( bavviy ) ا . ع . مرد گول . بوى ( bovayy ) ا خ . ع . از اعلام است . بويا ( bovy ) ص . پ . چيزى كه داراى بوى خوش و يا بوى بد بود . بويا ( bovy ) ا . پ . تخم گشنيز . بوياتر ( bovy - tar ) ص . پ . بابوتر و بيشتر داراى بو . بوىافزا ( bovy - afz ) ا . پ . بوزار و ادويهاى كه در طعامها داخل كنند . بوىافزار ( bovy - afz r ) ا . پ . مجمر و بخوردان . و بوزار و ادويه . بويان ( bovy n ) ص . پ . بوكننده . و داراى بو . بويان ( buy n ) ا خ . پ . نام مملكتى . بويانك ( bovy nak ) ا . پ . يك قسم گياهى كه جعفرى نيز گويند . و بومادران . بوىپرست ( bovy - parast ) ا . پ . سگ شكارى . و كليب معلم . و پلنگ . و يوز . و جن . و ملك . بوية ( bovyat ) ج ا خ . ع . گروهى كه عمر بن بوية از ايشان است . بويت ( bovayt ) ا . ع . مصغر بيت يعنى خانهء كوچك . بويچه ( bavyce ) ا . پ . عشقه و گياهى كه مانند ريسمان بر درخت مىپيچد و پيچك . بويحيا ( bu - yahy ) ا خ . پ . - مأخوذ از تازى - حضرت عزرائيل . بويدار ( bovy - d r ) ص . پ . بابو و داراى رايحه . وا . بوىپرست و سگ شكارى . بويدان ( bovy - d n ) ا . پ . ظرفى كه در آن چيزهاى معطر كنند . بويرنگ ( bovy - rang ) ا . پ . گل سرخ و ورد . بويسا ( bovys ) و بويساى ( bovys y ) ا . پ . سنگ صلايه . بوىسوز ( bovy - sovz ) ا . پ . مجمر و آتشدان . بويژه ( be - vije ) م ف . پ . خصوصا و مخصوصا و على الخصوص . بويژه ( bevije ) ص . پ . اميدوار . بويش ( bovyec ) پ . م ح . بوئيدن . وا . احساس بو . بوىفروش ( bovy - farovc ) ا . پ . عطرفروش . بوىكلك ( bovy - kalak ) و ( bovy - kalek ) ا . پ . بوكلك و ميوهء درخت بنه . بوىگرفتگى ( bovy - gereftegi ) ا . پ . گند و بدبوئى و تعفن . بوىگرفته ( bovy - gerefte ) ص . پ . بدبو و گنديده و متعفن . بوىمادران ( bovy - m daran ) ا . پ . مر . بومادران . بويناك ( bovy - n k ) ص . پ . داراى بوى بسيار . بويناكان ( bovy - n k n ) ص . پ . آنكه بو كند و نشناسد يعنى قوهء شامه نداشته باشد . بوينگ ( bovyang ) ا . پ . بادروج و ترهاى شبيه بريحان . بويه ( bovye ) ا . پ . آرزومندى . و رستنى كه شاهتره نيز گويند . بويه ( buye ) ا خ . پ . نام پدر پادشاهان ديلم و به اين جهت آنها را آل بويه گفتهاند . بويه ( bovyah ) و ( buyah ) ا خ . ع . پدر ملوك ديلم كه همان بويه باشد . بوئى ( bui ) ص . پ . منسوب به بويه . و شاهنشاه بوئى ا خ . : عضد الدولهء ديلمى . و پادشاهان بوئى : پادشاهان ديلمى كه آل بويه باشند . بوئيدن ( bov'idan ) ف م . پ . استشمام كردن . و احساس بوى خوش و يابد كردن . و احساس رايحه كردن . و نشوق كردن و ف ل . : زندگانى در ملكى كردن . به ( be ) پ . كلمهء رابطه كه مانند حرف به تنهائى استعمال نمىشود و هميشه بر سر كلمات ديگر از قبيل اسم و فعل و غيره درمىآيد و در اين صورت غالبا هاء را حذف كرده و متصل بكلمات مىنويسند مانند بشما يا به شما و به خانه و يا به خانه و برويد و يا به رويد و جز آنها . و در اين صورت در تلفظات كنونى مكسور استعمال مىشود اگرچه صاحبان فرهنگ بيشتر مفتوح نوشتهاند . به ( be ) پ . كلمهء قسم و سوگند و مانند به رابطهاى هرگز به تنهائى استعمال نمىشود و هميشه بر سر اسم درمىآيد مانند به خدا و به پيغمبر يعنى سوگند به خدا و سوگند به پيغمبر و بجان خودت يعنى سوگند بجان خودت . به ( beh ) ا . پ . ميوهاى معطر و زرد و گوارا كه در پائيز مىرسد و آن را آبى و بهى